علمی پژوهشی

جامعه شناس حرفه ای و تکنیک زبان شفاهی

زبان شفاهی اصلی ترین و در عین حال مهم ترین ابزار ارتباطی است.

یکی از موفقیت های افزایش کاربرد رسانه های مجازی نیز همین بوده است که کاربران را قادر به ارتباط شفاهی با یکدیگر کرده اند.

زبان شفاهی چون با ارتباط چهره به چهره درمی آمیزد، روابط عمیق و متفاوتی را ایجاد می کند که در هیچ ارتباط نوشتاری یا تصویری دیگر ممکن نیست.

در مورد جایگاه و اهمیت زبان شفاهی منابع زیادی وجود دارد و در اینجا قصد پرداختن به آنها نیست، بلکه به کار جامعه شناس حرفه ای نظر داریم که تکنیک زبان را می تواند در پیشبرد حرفه خویش به کار گیرد.

وقتی از تکنیک صحبت می شود، به طور ساده یعنی به نحوه استفاده و شیوه کاربری اشاره دارد.

نحوه استفاده و شیوه کاربری که نه تنها انجام امور را تسهیل و آسان می کند، که به کیفیت انجام امور نیز می افزاید.

زبان؛ چنان به ظاهر ساده و پیش پاافتاده به نظر می رسد که نیازی به تکنیک و کاربرد اصول خاصی برای آن معمولاً متصور نمی شویم.

این در حالی است که همه توافقات، قراردادها، همکاری و ادامه همکاری ها، موفقیت ها در حل مسائل و برنامه های اجرایی بخش قابل توجهی توسط زبان صورت می گیرد.

حتی عملیاتی ترین اقدامات و کاربردی ترین شیوه ها نیز ابتدا از گفتگویی زبانی آغاز می شوند و پس از موفقیت در تبادل اطلاعات و چگونگی کارهاست که افراد می توانند پا به میدان عمل گذارند.

لذا، جامعه شناسی حرفه ای که به محیط های مختلف کار فراخوانده می شود یا خود در موقعیت های گوناگون حضور می یابد، نیازمند تجهیز به تکنیک زبان شفاهی است تا بتواند با موفقیت با افراد و گروه های مختلف ارتباط برقرار کند. 

زبان شفاهی را می توان به بخش های مختلف تقسیم کرد:

1– کلمات و جملات عادی و متداول که ادا می شوند

2– اصطلاحات، تمثیل ها، شوخی ها …

3– لحن و لهجه و نحوه بیان …

4– کلمات موجد احترام، تشویق، تایید، عشق، مهربانی و توجه، یا بالعکس

واضح است که برای یک ارتباط موفق باید لحظه مناسب استفاده از هر یک، از موارد بالا را درنظر داشت.

اما، واقعیت آن است که جامعه شناس حرفه ای کسی است که کلید ارتباط موفق را در چگونگی رعایت موارد بالا، بارها و بارها آزموده است و به آنها تسلط دارد.

علی ایحال، به چند مورد اشاره می شود:

– بیان جملات تحسین برانگیر در هر لحظه از ارتباط و با هر بیانی، جایز نیست.

– نادرستی صحبت آکادمیک و بسیار علمی وقتی مخاطب با بیان خودمانی صحبت می کند.

– شوخی و استفاده از واژه های فیلم ها و سریال ها در جمع مدیران لازم نیست.

– نیازی به طول و تفسیرهای زیاد در آغاز صحبت و بیان حواشی ضمن شرح کار نیست.

– استفاده از کلیشه های قالبی (اصفهانی …) برای تایید یا تکذیب لازم نیست.

– شرح و بسط جملات انگیزشی اشتباه است، وقتی نیاز به همدلی با سختی و رنج طرف مقابل باشد.

– گفتن کلمات پی در پی، بدون توجه به چشمان مخاطب

– فرصت ندادن به همراه حوصله و علاقمندی برای گوش کردن به گفته های طرف مقابل

– استفاده مکرر از چند کلمه و اصطلاح

– اصرار ورزیدن بر درستی تشخیص خود و بی توجهی به مشارکت دادن طرف مقابل در تشخیص.

– سخنوری و سخنرانی کردن در محفل عادی، به جای گپ و گفتگو

و …

«تکنیک زبان شفاهی» اموری می باشد جدا از آنچه که تا اینجا با یکدیگر مرور کرده ایم.

«تکنیک زبان شفاهی» به دستورالعمل های موفق کاربرد «زبان جمع» اشاره دارد که عبارتند از:

زبان قومی

زبان جنسی

زبان کاری

زبان دینی

زبان ملی

زبان علمی

زبان خانوادگی

زبان دوستی

و …

هر یک از این موارد، حال و هوا و شرایطی را در گفتگو رقم می زنند که با دیگری متفاوت است.

جامعه شناس حرفه ای قبل از ورود به کار یا موقعیت لازم است که به «نوع زبان» واقف باشد.

اگر به جمع زنانه قدم می گذارد

اگر در جمع قومی حضور می یابد

اگر به خانواده می پردازد

اگر دغدغه های یک مدیر را در نظر دارد

و …

هر کدام از این موقعیت ها دارای «زبان» مخصوص به خویش هستند.

استفاده از «زبان» مخصوص «جمع»، همان «تکنیک زبان شفاهی» است که معجزه می کند و ضامن ارتباط موفق است.

وقتی با یک اصفهانی بتوان سعی کرد با لهجه اصفهانی و واژه های خودشان صحبت کنید

وقتی با یک جمع علمی با کلمات فنی همان علم ارتباط برقرار کنید

وقتی با زنان به زبان زنانه سخن گوید

وقتی با پیروان یک دین با واژه های دینی خودشان سخن گوئید

و …

بله، کاملاً حق باشماست.

جامعه شناس حرفه ای باید به «زبان» آن «جمع» آشنا باشد.

خوب، امر بدیهی است که نابرده رنج، گنج میسر نمی شود.

لذا، یکی از فرازهای جامعه شناس حرفه ای نیز همین است که بتواند از عهده «تکنیک زبان شفاهی» برآید.

«تکنیک زبان شفاهی» نیز همچون سایر تکنیک ها، آموختنی و یادگرفتنی است.

«تکنیک زبان شفاهی» از خاستگاه و مطالعات جامعه شناختی ناشی می شود و خاص و مخصوص جامعه شناس است.

«تکنیک زبان شفاهی»، نتیجه تحقیقات و نگاه دقیق و تیزبین جامعه شناسی است که این عرصه را آشکار کرده است که هر «جمع» به «زبان» خویش سخن می گوید.

سخنوران و کسانی که بر فنون مذاکره و گفتگو تاکید دارند، صرفاً به موارد کاربرد بهینه «زبان» می پردازند که گره از بسیاری موانع در برقراری ارتباط می گشاید.

اما، جامعه شناس حرفه ای علاوه بر تسلط بر فنون مذاکره به «تکنیک زبان شفاهی» مجهز است که چه بسا، در بیشتر ارتباطات همان کافی باشد.

به این ترتیب، جامعه شناس حرفه ای قبل از هر گفتگو، به «زبان جمع» توجه می کند و پس از اطمینان از آشنایی کامل به «زبان جمع»، به برقراری ارتباط می پردازد که همانا «تکنیک زبان شفاهی» خوانده می شود.

دکتر منیژه نویدنیا

دکتری جامعه شناسی. نظریه پرداز و محقق. نویسنده اولین کتاب امنیت اجتماعی در ایران، معرف جامعه شناسی تحلیلی با نگارش شش جلد کتاب، استاد دانشگاه و موسس سایت جامعه شناسان جوان

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا