علمی پژوهشی

کسب و کار کلیدی جامعه شناس حرفه ای؛ پیاده سازی

پیاده سازی در کار و شغل جامعه شناس حرفه ای کلیدی است که برای ورود به بحث ابتدا، به این سوال بپردازیم که چرا باید از جامعه شناسی کسب و کار ساخت؟

از طریق شغل است که نیازها را می توان تامین کرد.

از طریق شغل است که ثروت و ارزش ها به وجود می آیند.

از طریق شغل است که خواسته ها به انجام می رسند.

از طریق شغل است که چرخه زندگی سروسامان می گیرد.

و …

جامعه شناسان زیادی در مورد شغل و حرفه، تقسیم کار و چگونگی انجام کارها نظریه پردازی و تحقیق کرده اند و ضرورت و اهمیت کار و شغل را آشکار کرده اند.

کار و شغل چنان نقش آفرینی اساسی در زندگی جمعی به عهده داشته است که نه تنها در جامعه شناسی کار و شغل که در تمام حوزه های جامعه شناسی به اثربخشی شغل پرداخته شده است.

به طور مثال:

در جامعه شناسی آموزش و پرورش از نقش معلم و …

در جامعه شناسی دین به کار و حرفه پیشوایان و رهبران دینی

در جامعه شناسی خانواده به شغل و کار والدین

در جامعه شناسی سیاسی به مناصب و مقام های سیاسی و حزبی

در جامعه شناسی فرهنگی به نقش هنرمندان و …

در جامعه شناسی روستایی به مشاغل کشاورزی

در جامعه شناسی سازمان ها به وظایف اداری و …

اهمیت کار و شغل چنان زیربنایی است که حتی تغییرات جوامع نیز با بسط و گسترش مشاغل، اولویت نوع خاصی حِرَف و کارها توصیف و تعیین شده است.

جوامع سنتی به کارهای کشاورزی

جوامع مدرن به حرفه های صنعتی

جوامع پُست مدرن به مشاغل خدماتی

با همین شرح مختصر، آشکار است که جامعه شناسان به صورت های متفاوت به شغل پرداخته اند و گوشه ای از اثربخشی و تعیین کنندگی شغل را نشان داده اند.

اما،

اما،

اما،

جامعه شناسان در تمام این مطالعات گسترده و تحقیقات از «خود» غافل شده اند.

لذا، شغل جامعه شناس در هزاره سوم که بیش از یک قرن از تولد جامعه شناسی می گذرد، برای نه تنها مردم که برای دست اندرکاران همین حوزه نیز ناشناخته است و صرفاً بر کارهای آکادمیک و فعالیت های نظری تمرکز دارند.

این در حالی است که کاربردی کردن با «شغل» و از طریق «شغل» صورت می گیرد

مورد استفاده بودن و مفید واقع شدن با «شغل» انجام می شود.

فایده داشتن و مثمر ثمر بودن با «شغل» فراهم می شود.

بنابراین، لازم است که شغل جامعه شناس با ریزبینی و دقت تعریف و تعیین شود.

لازم است که شغل جامعه شناس با الهام از آموزه های علمی جامعه شناسی مشخص شود.

لازم است که شغل جامعه شناس با فعالیت ها و وظایف معین معرفی و ارائه شود.

پس، شغل جامعه شناس به فعالیت های علمی و در فضای دانشگاهی نظر ندارد.

شغل جامعه شناس به انجام تحقیقات نظری برای یافتن قانونمندی نیست.

شغل جامعه شناس بر طرح تئوری و پردازش نظری متمرکز نمی باشد.

بلکه شغل جامعه شناس از فضای دانشگاهی و بحث های نظری پا را فراتر می گذارد و به میان مردم می آید و در موقعیت های مختلف وظیفه ای را برای انجام دادن به عهده می گیرد.

شغل جامعه شناس کاری است که مشتریان «مردم» هستند و باید کاری را برای آنها به انجام رساند و رضایت آنها را به دست آورد.

شغل جامعه شناس کاری است که به ازای «ارزشی برای مردم» و به تناسب «خدمت»، دستمزد و حقوق دریافت می شود.  

شغل جامعه شناس کاری است «متعهد به وظیفه ای برای مردم» تا فعالیت و اقدامی به نتیجه دلخواه و مطلوب برسد. 

با این اوصاف، با این سوال روبرو هستیم که از جامعه شناسی چه کارهایی برمی آید؟ تا شغل جامعه شناس تعیین شود.

جامعه شناسی فضای مطالعاتی بزرگ و کلانی را به پهنای زندگی جمعی و وسعت جامعه جهانی دربرمی گیرد و ازاینرو، کارهایی که می توانند در زمره «شغل جامعه شناس» قرار گیرند، نیز زیاد هستند.

در اینجا، به شش مورد اکتفا می کنیم.

شش موردی که هر یک به نوبه خود دنیایی را دربرمی گیرند که پرداختن به هر کدام آنها، جهان اجتماعی بهتری را می سازند.

  • نیازهای اجتماعی (همکاری، رقابت سازنده، شادی جمعی، رضایت عمومی، لذت همگانی، …)
  • ارزش های اجتماعی (احترام، ادب، اعتماد، اعتبار، صداقت، بردباری، پذیرش، …)
  • عادت های اجتماعی (پشتکار، سختکوشی، تلاش، ثروت آفرینی، هدفمندی، …)
  • الگوسازی (ورزشکار، دانشمند، هنرمند، مخترع، مبتکر، خیّر، …)
  • هویت سازی (قهرمان، کارآفرین، کاشف، عالم، مهربان، دلسوز، … )
  • سرمایه سازی (افتخار، اعتبار، منزلت، مهرورزی، علاقمندی، کارآیی، …)

همین موارد نشان می دهند که در جامعه شناسی جهان شغلی بزرگی پنهان است که می توان با پرداختن به آنها، نه تنها بسیاری از مسائل و چالش های زندگی جمعی را حل و فصل کرد که نیروی عظیم برای رشد و بالندگی را به ارمغان آورد.

همین موارد آشکار می کنند که چه پتانسیل غیرقابل باوری در جامعه شناسی مسکوت مانده است که با عیان کردن آن، نه تنها تلخی ها و دردها علاج می گیرند که سرمایه ها و نیروهای بالقوه ای به فعلیت می رسند که می توانند ضامن پیشرفت و به زیستی باشند.

همین موارد گویا هستند که در جامعه شناسی چه نقش ها و فعالیت هایی نادیده گرفته شده است که نه تنها می توانند به کمبود، ضعف و آسیب پایان دهند که برای خوشبختی و رشد مسیر بسازند و راهنما باشند.

اینک، با درک این جهان شغلی

اینک، با فهم مشاغل گوناگون

اینک، با علم به کسب و کارها در جامعه شناسی

وقت پاسخ به این سوال است که از دست جامعه شناس چه برمی آید؟

وظیفه شغلی جامعه شناس چیست؟

جامعه شناس چه می کند؟

جواب روشن است؛ پیاده سازی

ارائه برنامه دقیق و مشخص برای پیاده سازی

کافی است؛ جامعه شناس برای تامین یک نیاز اجتماعی، فرایند پیاده سازی را اجرا و به انجام برساند.

کافی است؛ جامعه شناس جهت تولید یک ارزش اجتماعی، برنامه پیاده سازی را طراحی و اجرا کند.

کافی است؛ جامعه شناس برای ایجاد یک عادت اجتماعی، شیوه پیاده سازی را عملیاتی نماید.

کافی است؛ جامعه شناس به منظور الگوسازی به پیاده سازی الگوهای انتخابی اقدام نماید.

کافی است؛ جامعه شناس جهت هویت سازی به پیاده سازی هویت دلخواه بپردازد.

کافی است؛ جامعه شناس برای سرمایه سازی با برنامه ای پیاده سازی سرمایه موردنظر را به انجام برساند. 

به این ترتیب، آنچه از جامعه شناس برمی آید؟ پیاده سازی

پیاده سازی طبق برنامه ای زمان بندی شده با تعیین اقدامات مشخص و گام به گام

اینجاست که جامعه شناسی خواسته و ناخواسته، آگاهانه و ناآگاهانه، عمدی و غیرعمدی به میدان «کاربردی شدن» پا می گذارد و با هر پیاده سازی که نیازی، ارزشی و … را به سرانجام می رساند، فایده و کارکردی برای مردم و جامعه خواهد داشت.

پیاده سازی فرایندی دقیق و نیازمند ریزبینی های علمی است که نتایج لازم به ثمر بنشیند.

بنابراین، تسلط کامل به علم جامعه شناسی، تبحر در تجزیه و تحلیل جامعه شناسانه، داشتن تجربیات تحقیقاتی از جمله پیش نیازهایی است که برای پیاده سازی لازم و ضروری است که جامعه شناس حرفه ای از آن برخوردار است.

پیاده سازی فرایندی است که در عین لحاظ اصول علمی و آکادمیک نیازمند تبحر در تدوین و تنظیم برنامه نویسی برای اجرا و اقدام است که جامعه شناس حرفه ای در آن تخصص دارد.

انتخاب کسب و کار کلیدی جامعه شناس حرفه ای در عنوان مقاله نیز به همین دلیل بوده است تا حرفه ای بودن در جامعه شناسی، برای انجام شغل خطیر «پیاده سازی» از ابتدا مورد توجه قرار گیرد. 

در پایان یادآوری می شود که پیاده سازی فرایندی چندمرحله ای است که به تجربه و با تمرین به دست می آید و نیازمند آزمون و خطا، سنجش و اندازه گیری، مقایسه و تطبیق، ارزیابی و بازخورد می باشد.

یکی از گام های اولیه و ضروری برای قدم گذاشتن در این مسیر، پُر کردن «دفترچه جامعه شناس» است که توضیحات آن به طور کامل و دقیق در لینک زیر موجود است، روی دکمه کلیک کنید.

دکتر منیژه نویدنیا

دکتری جامعه شناسی. نظریه پرداز و محقق. نویسنده اولین کتاب امنیت اجتماعی در ایران، معرف جامعه شناسی تحلیلی با نگارش شش جلد کتاب، استاد دانشگاه و موسس سایت جامعه شناسان جوان

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا