علمی توصیفی

بیایید کمی با جامعه شناسان آشتی کنیم

بزرگترین معضلی که جامعه ما را تهدید می کند عدم فهم دقیق مسائل اجتماعی و پیچیدن نسخه های روانشناسانه در بر خورد با مسائل پیچیده ی اجتماعی است که بنظر می رسد زمان آن فرا رسیده که پس از سالها آزمون و خطای آسیب زا و بی نتیجه، بیاییم کمی با جامعه شناسان آشتی کنیم.

راهکارهای روانشناختی به معضلاتی که ریشه ی اجتماعی دارند، بی تاثیر نیست.

اما، این تاثیر گذاری آنقدر اندک است که تکیه کردن صرف بر این رویکرد، غیر منطقی بنظر می رسد.

به طور مثال رودخانه ای را در نظر بگیرید که آبش آلوده است و ما می خواهیم، مشکل آلودگی اش را رفع کنیم.

در اینجا نسخه ی روانشناسی می گوید که قطره قطره از آب رودخانه را جدا کنیم و آن را پاکسازی کنیم و مجدداً به داخل رودخانه آلوده رها کنیم.

در حالیکه نسخه جامعه شناسی خشکاندن منشاء آلودگی آب رودخانه هست که متاسفانه نظام اجتماعی در رابطه با ناهنجاری های اجتماعی دانسته و یا ناخواسته تاکید بر روانشناسی درمانی و روش های سازگارانه افراد با واقعیت موجود دارد.

در حالیکه نسخه های فردی و روانی مشکلات اجتماعی را حل نکرده و آن را از مرز بحران خارج نمی کند.

چون مسئله اجتماعی واقعیتی کلان و  عینی است که ویژگی های خاص خودش را دارد و نمی توان با افرادی که ناصح الملوک بوده و صرفاً توصیه های فردی را تجویز می كنند، به حل مسائل اجتماعی پرداخت.

اگر صرفاً به مبارزه با آسیب های اجتماعی و یا معلول پرداخته شود و توامان به بسترهای ایجاد آن پرداخته نشود، ما در دور باطلی گرفتار خواهيم شد.

بطوري كه شاهد بازتولید دائمی آسیب های اجتماعی خواهیم بود.

ما به شدت تحت تاثیر ساختارهای اجتماعی هستیم، ساختارها ذهن انسان را در مسیر های خاصی که از جهت نظری امکان وقوعش وجود دارد، هدایت می کند و بدین گونه در انتخاب های ما نقش دارند.

ساختارها و نهادهای کژ کارکرد باعث می شوند که فشارهای غیر قابل تحملی بر افراد جامعه وارد شود و کسانی که آسیب پذیری بالایی دارند، فشارهای بیشتری را احساس می کنند و زمانی که این استرس های  بیرونی از آستانه تحمل فردی خارج شود و یا در قالب غیر متعارف بر افراد جامعه تحمیل گردد، مشاهده می کنیم که در شکل  انواع بیماری های روان تنی، افسردگی، خودکشی یا در قالب خشونت و انحرافات اجتماعی متبلور می گردند و تا زمانی که ما به اصلاح ساختارهای بیمار؛ که ناشی از بحران مدیریت در جامعه هست دست نزنیم و از سوی دیگر با نسخه ی روانشناسی، افراد را به سازگاری با وضعیت آنومیک موجود تشویق کنیم، نه تنها معضلات اجتماعی ما روز به روز بیشتر خواهد شد، بلکه انتظام اجتماعی به اضمحلال خواهد رفت.

دکتر مصطفی آب روشن

پژوهشگر. دکتری جامعه شناسی. حوزه تحقیقات؛ آسیب های اجتماعی و جرم شناسی

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن